Pakje Ongemak: het gesprek dat ertoe doet in de zorg

Een sociaal veilig team ontstaat niet vanzelf. Het vraagt om openheid, vertrouwen én de moed om lastige onderwerpen bespreekbaar te maken. Juist daar wringt het vaak: sommige gesprekken voelen ongemakkelijk, maar zijn wél nodig. Het Pakje Ongemak helpt zorgteams om die drempel te verlagen en het gesprek toch aan te gaan.

Ruimte voor echte gesprekken
In de praktijk blijven belangrijke thema’s soms liggen. Denk aan gedrag dat schuurt, aannames over collega’s of spanningen die onder de oppervlakte blijven. Terwijl juist die onderwerpen bepalend zijn voor hoe veilig en prettig mensen samenwerken.

Het Pakje Ongemak ondersteunt teams om die gesprekken op een laagdrempelige manier te voeren. Niet zwaar of ingewikkeld, maar juist toegankelijk en menselijk.

Wat is het Pakje Ongemak?
Het Pakje Ongemak is een kaartenset met vragen die uitnodigen tot reflectie en gesprek. De vragen helpen om stil te staan bij gedrag, grenzen en samenwerking. Dat kan spannend zijn, maar door het samen te doen wordt het ook verbindend.

De set is flexibel in te zetten:

Tijdens een buddygesprek
Aan het begin van een teamoverleg
Of juist informeel, bijvoorbeeld in een pauze

Door regelmatig met de vragen te werken, leren collega’s elkaar beter kennen en groeit het onderlinge begrip.

Vragen die raken (en helpen)
De kracht van het Pakje Ongemak zit in de eenvoud van de vragen. Ze zetten aan tot nadenken én tot gesprek. Bijvoorbeeld:

Wanneer sprak je voor het laatst iemand niet aan op hun gedrag (terwijl je dat eigenlijk wel wilde)?
Wat moeten mensen over jou weten om je beter te begrijpen?
Welke vooroordelen over collega’s beïnvloeden hoe je met hen samenwerkt?
Wat is de grootste olifant in de kamer (die niet besproken wordt)?

Die laatste vraag raakt precies de kern. Het gaat om datgene wat iedereen voelt, maar waar niemand het over heeft. De illustratie op de kaartenset – een olifant die nét in de wachtkamer past – is dan ook een knipoog naar die realiteit.

Samen werken aan sociale veiligheid
Het Pakje Ongemak is ontwikkeld door Stichting CAOP, in samenwerking met StAZ, SoFoKleS, A&O VVT en O&O fonds GGZ. De inhoud is onder andere gebaseerd op ervaringen uit sociale veiligheidstrainingen in UMC’s in 2025. De illustraties zijn van Hedy Tjin.

Met deze kaartenset krijgen zorgteams een praktisch hulpmiddel in handen om stap voor stap te bouwen aan een open en veilige bespreekcultuur.

Aan de slag?
Wil je met jouw team ook ruimte maken voor de gesprekken die ertoe doen?

Bestel kosteloos een Pakje Ongemak via: veiligezorg@caop.nl